تاريخ ايران سپاسگذار عكاساني است كه با حمل وسايل و دوربين و
سه پايه سنگين در جاي جاي حوادث اين مرز و بوم حضور داشتند و چنان تصاويري
آفريدند كه امروز به سند زنده تاريخ مبدل گشته و اين تصاوير از نظر سياسي و
اجتماعي و مردم شناسي قابل بررسي است.
تاريخ ايران سپاسگذار عكاسان آذربايجاني است. اين يك شعار نيست بلکه واقعيت
است. عكاسي مانند استپان استپانيان از شور و شوقي كه در راه آزادي و
دموكراسي داشته با كوشش خستگي ناپذير آن چنان در ثبت و ضبط وقايع مشروطه
تلاش مينموده است كه امروزه بسياري از عكسهاي مشروطه از آثار اوست و اين
آثار اسناد مهمي در تاريخ آذربايجان مخصوصاً حوادث مشروطه به شمار ميرود.
گذشته از عكس ها، استپانيان با همكاري مرحوم علي وكيلي كارت پستالهايي از
حوادث مشروطه به خارجه سفارش داده بودند كه هم اكنون آن كارت پستالها در
دستهاست و از اسناد و مدارك تاريخي به شمار ميآيند.
در تاريخ هيجده ساله آذربايجان بخش يكم صفحه 115 سطر هشتم چنين آمده است:
«روز دوشنبه بيست و دوم فروردين اين لشگر از تبريز روانه ميگرديدند و چون
تبريزيان يفرم خان و سردار بهادري را بس ارجمند ميداشتند و ايشان نيز
جايگاه اين شهر را نيك ميشناختند چنين نهادند كه هنگام راه افتادن با مردم
شهر بدرود گويي كنند و شهريان بنوازش ايشان را راه اندازند. لشگريان با
سرداران به ميدان مشق درآمدند و شهريان در آنجا انبوه شدند. والي و
نمايندگان انجمن و سردستگان نيز همگي در آمدند. نخست نمايشي از سوي لشگر
داده شد و سپس سخناني از اين سو رانده گرديد و بارون استپانيان پيكرهاي
برداشت. و چون اين كارها انجام يافت دستههاي لشگر با آوازهاي بلند در ميان
هلهلههاي شادي راه افتادند. مردم تا بيرون شهر بدرقه كردند و يك روز
تاريخي پر ارجي بود.
در مورد دشمني مستبدان مطالب زيادي در كتاب هاي تاريخي ذكر گرديده كه بطور
خلاصه به چند مورد اشاره ميشود.
در كتاب خاطرات شرف الدوله ص 229 ميرزا ابراهيم خان شرفالدوله نماينده
دوره اول مجلس در خاطرات خود مينويسد:
«يك چندي بود عكس ستارخان را كه از تبريز فرستاده بودند در تهران از روي
عكس او عكس برداشته عكاس ها ميفروختند و اسباب كسب و روزي و گذران خود
قرار داده بودند. ديروز مأموران از جانب دولت آمدند عكاسخانهها را مهر و
موم كردند و التزام گرفتند كه عكس فروشي ننمايند. از قراري كه ميگويند
بعضي از عكاس ها را برده چوبكاري كردهاند، حبس نمودهاند به مضمون:
الانسان حريص به ما منع، هر قدر در اين مورد سختگيري مينمايند مردم بيشتر
متمايل و حريصتر خواهند بود. هر تدبيري مينمايند نميتوانند مردم را از
ميل قلبي منصرف نمايند. يكي نقل كرد زني ده تومان داد عكسي از ستارخان خريد
كرده و دقت نمود و عكس را روي زمين گذاشت سجده نمود و ميبوييد و
ميبوسيد.»
باز در دنباله خاطرات در ياد كردن پيشامدهاي دوشنبه چهارم شعبان 1326 ه ـ ق
مينويسد:
«ديروز جمعي از خواهان مشروطه را ...
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر